CÔD YMARFER

(FFEITHIOL)

Ynghylch statws proffesiynol ac artistig
Cyfarwyddwyr teledu ffeithiol, dogfen, drama ddogfen
a rhaglenni ffeithiol heb eu sgriptio

Cymeradwyir gan Gyd Fforwm y Diwydiant ym Mhrydain
at ddefnydd darlledwyr, cwmnïau cynhyrchu,
swyddogion gweithredol, cynhyrchwyr,
cyfarwyddwyr a rheolwyr cynhyrchu

 

CÔD YMARFER

Rhagair

Mae Darlledwyr, Cynhyrchwyr a Chyfarwyddwyr yn cytuno fod y berthynas rhyngddynt yn allweddol i greu rhaglenni o ansawdd da mewn modd effeithlon. Pwrpas y Côd hwn yw adeiladu ar enghreifftiau eisoes o arferion da a diffinio'r statws proffesiynol, y driniaeth a'r trefniadau gweithio a fydd yn galluogi'r cyfarwyddwr i wneud y gwaith gorau posibl o fewn terfynau unrhyw fath o raglen.

Mae'r Ddeddf Hawlfraint, Dyluniadau a Phatent 1988 yn cydnabod y Prif Gyfarwyddwr fel cydawdur a chydberchennog cyntaf hawlfraint mewn gwaith. Dylai pwysigrwydd hanfodol rôl greadigol y Cyfarwyddwr gael ei adlewyrchu yn statws a threfniadau gweithio pob Cyfarwyddwr. Mae rôl y Cyfarwyddwr yn aros yr un fath ar bob math o gynhyrchiad, er bod gwahaniaethau rhwng rhaglenni a all effeithio arfer y modd y cyflawnir y rôl honno.

Mae'r Côd hwn yn berthnasol i bob rhaglennu Ffeithiol, er y bydd y modd y'i cymhwysir o ddydd i ddydd yn amrywio yn ôl gwahanol fathau o gynyrchiadau. Mae Côd Ffuglen wedi'i gytuno ar wahân.

Dylid cymhwyso'r egwyddorion y Codau hyn ar bob cynhyrchiad o'r math. Dylai cwrteisi, ystyriaeth, didwylledd ac eglurdeb gynnal pob perthynas proffesiynol.

RÔL Y CYFARWYDDWR

1. Gweithgaredd tîm yw creu rhaglen deledu. Mae'r broses gydweithiol wrth galon pob gwaith cynhyrchu.

1.1. Dylai'r berthynas allweddol rhwng y Cyfarwyddwr a Chynhyrchydd neu'r Uwch Gynhyrchydd fod yn seiliedig ar egwyddorion tryloywder, gonestrwydd a chwrteisi. Cydweithrediad effeithiol, boed yn greadigol ac yn ymarferol, rhwng y ddau hyn yw asgwrn cefn pob cynhyrchiad llwyddiannus.

1.2. Mae'r Cyfarwyddwr yn cydweithio a'r Cynhyrchydd i sicrhau y cyflëir y rhaglen yn brydlon, o fewn y gyllideb ac i'r safon a'r arddull y cytunwyd arno pan gomisiynwyd y rhaglen. Dyma brif ddyletswydd y Cynhyrchydd.

1.3. Dylid enwi cynrychiolydd o blith y cwmni cynhyrchu, sef y Cynhyrchydd fel arfer, yn 'Gynhyrchydd Enwebedig', y bydd y Cyfarwyddwr yn cydweithio ag ef neu hi yn bennaf.

1.4. Mae'r gefnogaeth a roddir gan Reolwr Cynhyrchu i Gyfarwyddwr yn bwysig er mwyn sicrhau gweithrediad cynhyrchiad effeithiol.

1.5. Mae'r Cyfarwyddwr yn gyfrifol am agweddau creadigol cynhyrchiad. Rôl y Cyfarwyddwr yw darparu safon, arddull a chreadigrwydd. Mae yna weithgareddau penodol y dylai'r Cyfarwyddwr yn unig fod yn gyfrifol amdanynt:

1.5.1. Ar leoliad neu mewn stiwdio, y Cyfarwyddwr sydd yn pennu, rheoli neu'n dewis y weithred a'r sain sydd i'w ffilmio neu'i recordio.

1.5.2. Y Cyfarwyddwr sy'n pennu sut y dylid recordio'r weithred neu'r sain.

1.5.3. Y Cyfarwyddwr sy'n pennu, rheoli neu'n awgrymu sut y gosodir deunydd.

1.6. Mewn rhaglenni Ffeithiol mae'r Cyfarwyddwr yn rhan o'r broses golygu am nifer o resymau allweddol:

1.6.1. Mae golygu yn rhan o grefft greadigol y broses cyfarwyddo.

1.6.2. Y Cyfarwyddwr yw'r person sy'n gwybod sut y bwriadwyd torri'r lluniau at ei gilydd. Saethu yw'r rhan gyntaf o'r broses golygu.

1.6.3. Gall Cyfarwyddwr llai profiadol ddysgu o'r broses golygu sut i saethu deunydd yn well.

1.7. Gall y Cyfarwyddwr chwarae nifer o rolau, er enghraifft fel Cynhyrchydd, Gweithredwr Camera, Sain-recordydd neu hyd yn oed cyfuniad o'r rhain. Os yw rolau lluosog yn angenrheidiol, dylid caniatáu amser ychwanegol digonol mewn amserlen ar gyfer perfformio'r rolau lluosog hyn.

1.8. Dylai egwyddorion y Côd hwn fod yn berthnasol i unrhyw un sydd yn ymgymryd â rôl a dyletswyddau'r Cyfarwyddwr.

DRAMA DDOGFEN

1.9. Mae'r Côd Ymarfer Ffeithiol hwn yn dal i fod yn berthnasol i Gyfarwyddwr cynyrchiadau sydd wedi'u dramateiddio'n llwyr neu'n rhannol neu wedi'u hail-lunio, yn enwedig ond nid yn unig, o ran adran Moeseg, Tegwch a Chywirdeb y Côd hwn. Deuir o hyd i gymalau ychwanegol yn ymwneud a Sgriptiau, Cynllunio Artistig ac Ymarferion o fewn y Côd Ffuglen.

YR HAWL I WYBOD

2. Ni ddylai Cyfarwyddwr gychwyn ar brosiect heb wybod natur a maint y rôl y bydd yn ymgymryd ag hi. Cyn gynted ag y bo modd a chyn dechrau'r ymrwymiad, a chyda sylw priodol i'r rhwymedigaeth o gyfrinachedd ynghylch y math drafodaethau, mae gan y Cyfarwyddwr yr hawl i ddisgwyl trafodaethau manwl gyda'r Cynhyrchydd a/neu'r Uwch Gynhyrchydd ar:-

2.1. Driniaeth, amlinelliad neu bwnc.

2.2. Natur a statws unrhyw sgriptiau neu amlinelliadau a ysgrifennwyd eisoes.

2.3. Y darlledwr, y sianel, y gynulleidfa a'r amseriad y rhaglen a fwriedir.

2.4. Unrhyw arddull neu fformat a drefnwyd ymlaen llaw.

2.5. Terfynau rôl y Cyfarwyddwr.

2.6. Gweledigaeth y Cyfarwyddwr ei hun a'i ffordd o fynd ati.

2.7. Lefel yr adnoddau swyddfa sydd ar gael.

2.8. Y sgiliau technegol sydd angen ar gyfer unrhyw rôl luosog ac unrhyw hyfforddiant sydd ar gael.

2.9. Hawl i weld cyfranwyr sydd eisoes wedi'u cyflogi.

2.10. Pa gyflwynwyr, gyfranwyr, adroddwyr a drefnwyd eisoes.

2.11. Dewisiad o aelodau allweddol y tîm cynhyrchu a'r criw, ac eithrio lle y'i dewiswyd eisoes.

2.12. Terfynau'r gyllideb cynhyrchiad.

2.13. Amserlen amlinellol.

2.14. Trefniadau ar gyfer ôl-gynhyrchu.

2.15. Enwau unrhyw gyd-Gynhyrchwyr neu unrhyw drefniadau gyda chyd-Gynhyrchwyr a allai effeithio ar gynnwys y cynhyrchiad.

2.16. Cliriadau'r hawliau sydd eu hangen ar gyfer y deunydd o fewn y rhaglen.

2.17 Gwybodaeth berthnasol o Godau Ymarfer a Chanllawiau'r diwydiant.

Y CYFNOD CYN-GYNHYRCHU

Amser a Chefnogaeth
3. Er mwyn cyflawni'r safon gynhyrchu orau mae angen amser paratoi a meddwl digonol ar y Cyfarwyddwr cyn saethu a thrwy gydol y cynhyrchiad. Dylai'r amserlenni adlewyrchu hyn.

3.1. Lle y disgwylir i'r Cyfarwyddwr gyflawni rôl ddeuol neu luosog, dylid amserlennu mwy o amser paratoi nag yn arferol.

3.2. Er mwyn gweithredu'n effeithiol mae angen lefel digonol o gefnogaeth gan y tîm cynhyrchu ar y Cyfarwyddwr yn ogystal â swyddfa neu le gyda ffôn, desg, cadair a chyfrifiadur.

YMCHWIL

4. Fel y disgwylir i'r Cyfarwyddwr ymgymryd ag ymchwil digonol er mwyn bod yn hyddysg yn y pwnc a'r lleoliadau, dylid darparu amser ac adnoddau digonol i'r Cyfarwyddwr ymweld â lleoliadau a siarad â chyfranwyr cyn saethu, ac eithrio lle y tybia'r Cyfarwyddwr nad yw'n angenrheidiol.

4.1. Lle nad yw'r Cyfarwyddwr wedi bod yn rhan o'r ymchwil gwreiddiol, dylid caniatáu amser i'r Cyfarwyddwr i adolygu, ddeall a rhoi sylwadau ar yr ymchwil a'r rhagchwiliad.

4.2. Mae'r Ymchwilydd/wyr a/neu'r Is Gynhyrchydd yn gweithio i'r Cyfarwyddwr, fydd yn dirprwyo dyletswyddau ar gyfer yr ymchwil a'r rhagchwiliad.

CYFRANWYR (O FLAEN Y CAMERA)

5. Bydd y Cyfarwyddwr, ynghyd a'r Cynhyrchydd a, pan fo angen, gyda'r darlledwr sy'n comisiynu, ddewis y cyfranwyr i'r rhaglen fydd o flaen y camera naill fel rhan o'r gweithredu neu fel atebwyr.

5.1. Os oes angen cyflwynydd ac nid oes un wedi'i ddewis eisoes, dylai'r Cyfarwyddwr fod yn rhan o'r dewis hwnnw fel arfer.

5.2. Dylai'r Cyfarwyddwr, mewn ymgynghoriad a'r Cynhyrchydd, ddewis yr adroddwyr a'r artistiaid lleisio.

SGRIPTIAU AC ADRODDIAD

6. Y Cyfarwyddwr sydd yn y sefyllfa orau i ddewis sut y bydd adroddiad, trosleisiadau neu unrhyw sgript yn gweddu gyda'r ochr weledol.

6.1. Y Cyfarwyddwr sydd yn gyfrifol am gael a dal y trac sain, a gall hyn gynnwys ysgrifennu unrhyw sgript cyn-gynhyrchu a pharatoi unrhyw adroddiad neu sylwebaeth i'w recordio. Gall hyn osod 'llais' creadigol a naws y rhaglen.

6.2. Lle y mae'r Cynhyrchydd, yr Awdur, y Cyflwynydd neu aelod arall o'r tîm cynhyrchu yn rhan o'r broses o ysgrifennu'r sgript neu'r adroddiad, dylid annog y Cyfarwyddwr i ddarparu'r drafft gyntaf.

6.3. Mae'r Cynhyrchydd yn cynnal rheolaeth olygyddol dros y dewis terfynol o eiriau ond dylid caniatáu ac annog y Cyfarwyddwr i osod y geiriau hynny wrth lun a gweddill y trac sain ar gyfer yr effaith greadigol fwyaf.

CYLLIDEBAU

7. Er nad oes gan Gyfarwyddwyr y cyfrifoldeb fel arfer am osod cyllideb, mae'n rhaid iddynt gael y cyfle i ddod yn gyfarwydd â'r elfennau o'r gyllideb fydd yn effeithio ar eu gwaith.

7.1. Dylai'r graddau, os o gwbl, y mae Cyfarwyddwr yn atebol am reoli cyllideb fod yn fater i'w drafod ac i'w gytuno'n benodol.

7.2. Ni ddylid disgwyl i'r cyfarwyddwr weithio o fewn cyllideb nad yw'r cyfarwyddwr yn gyfarwydd â hi.

7.3. Po fwyaf o wybodaeth a rydd y Cynhyrchydd i'r Cyfarwyddwr am fanylion y gyllideb, hawsaf fydd hi i'r Cyfarwyddwr argymell y ffordd fwyaf effeithiol i wario'r arian sydd ar gael ac awgrymu ffyrdd y gellid arbed costau.

7.4. Oherwydd natur newidiol gyson rhaglenni dogfen a ffeithiol yn ystod y cyfnod ymchwil a chynhyrchu, mae angen i'r Cyfarwyddwr allu gwneud newidiadau i'r cynnwys, ac felly, gall awgrymu newidiadau cyfatebol i'r gyllideb os oes angen. Mae hyn yn cynnwys cymeradwyo dyraniad yr arian ar draws llinellau cyllidebol o eitemau sydd bellach yn ddianghenraid i eitemau sydd angenrheidiol. Fodd bynnag, mae unrhyw newidiadau yn ddarostyngedig i gydsyniad y Cynhyrchydd.

7.5. Lle bo'n ofynnol i Gyfarwyddwr lofnodi gwarant i weithio o fewn cyllideb cynhyrchiad terfynol, rhaid iddo/iddi allu mynd at y gyllideb honno'n briodol a chael rheolaeth ddigonol dros wariant.

AMSERLENNI

8. Mae cyllidebau ac amserlenni yn gysylltiedig. Mae'r Cyfarwyddwr yn gyfrifol, ynghyd a'r Cynhyrchydd neu'r Rheolwr Cynhyrchu, ar gyfer gweithrediad o ddydd i ddydd yr amserlen ac mae mewn sefyllfa orau i rwystro amserlenni rhag gor-redeg a dylai anelu at wneud hyn. Felly, y Cyfarwyddwr ddylai'n aml gynllunio neu fod a chyfraniad sylweddol at yr amserlen a bod yn rhan o unrhyw newidiadau iddynt.

8.1 Mae'n bwysig fod Cynhyrchwyr, Uwch Gynhyrchwyr a Rheolwyr Cynhyrchu yn cydnabod fod gan Gyfarwyddwyr hefyd waith arall i'w wneud y tu allan i oriau saethu gyda chyfarfodydd cynhyrchu, galwadau ffôn, gwaith papur a pharatoadau ar gyfer y diwrnod canlynol, ynghyd ag unrhyw deithio. Dylent geisio liniaru unrhyw bwysau amser ychwanegol ar Gyfarwyddwyr trwy sicrhau fod nifer priodol o ddyddiau wedi'u dyrannu yn yr amserlen a'r gyllideb.

8.2 Dylai'r amserlen anelu at gael digon o amser wedi'u gynnwys rhwng saethu a golygu i'r Cyfarwyddwr allu asesu'r brysluniau a pharatoi deunydd ar gyfer y golygiad. Tuedda hwn i fod y rhan lleiaf costus o'r cynhyrchiad a gall arbed amser yn y golygiad.

CYFLOGI PERSONÉL

9. Mewn trafodaeth a'r Cynhyrchydd, dylai'r Cyfarwyddwr gynhorthwyo wrth ddewis Ymchwilwyr, Is Gynhyrchwyr a Rheolwyr Cynhyrchu os nad ydynt eisoes wedi'u penodi.

9.1 Mewn cydweithrediad a'r Cynhyrchydd a'r Rheolwr Cynhyrchu, ac yn ddarostyngedig i gyfyngiadau'r gyllideb a'r math o raglen, dylai'r Cyfarwyddwr allu dewis aelodau criw allweddol megis Gweithredwr Camera (neu Gyfarwyddwr Ffotograffiaeth), Recordydd sain, Golygydd, Cyfansoddwr a Cymysgydd Dybio. Fel arfer y Cyfarwyddwr a'r Cynhyrchydd sydd a'r hawl i roi feto ar unrhyw enw.

9.2 Mewn rhaglenni dogfen wedi'u dramateiddio neu lle bo timau technegol lluosog yn gweithio mae'r un egwyddorion dewis yn berthnasol i staff allweddol a thechnegwyr sy'n gweithio i'r Cyfarwyddwr.

18. Dylid dangos y brasdoriad gan y Cyfarwyddwr i'r Cynhyrchydd a/neu'r Uwch Cynhyrchydd cyn gynted ag y bo modd. Gall y Darlledwr sy'n comisiynu hefyd fod yn rhan o'r cam hwn.

19. Dylai'r toriad terfynol gael ei wneud gan y Cyfarwyddwr (gyda'r Golygydd) gan ystyried barn y Cynhyrchydd a'r Darlledwr sy'n comisiynu. Gall fod nifer o gyfleoedd gwylio rhwng y brasdoriad a'r toriad terfynol.

Cytunir y toriad terfynol rhwng yr holl bartïon ac mae'n rhan o'r broses gydweithredol. Mewn achos o anghydfod rhwng y Cyfarwyddwr a'r Cynhyrchydd Enwebedig, trafodir unrhyw wahaniaethau yn ddidwyll rhwng yr holl bartïon. Yr Uwch Gynhyrchydd neu'r Darlledwr sy'n comisiynu bydd a'r rheolaeth dros y toriad terfynol.

20. Wedi cytuno ar y toriad terfynol, dylid rhoi gwybod i'r Cyfarwyddwr am unrhyw newidiadau pellach sydd i'w gwneud i'r rhaglen.

21. Y Cyfarwyddwr sydd yn y sefyllfa orau i wneud y newidiadau angenrheidiol yn artistig, yn gywir ac yn economaidd ac, yn y mwyafrif o achosion, dylid rhoi'r cyfle iddo'u gwneud.

22. Mewn rhaglenni dadleuol neu sensitif ble nad oedd y Cyfarwyddwr yn rhan o'r golygiad, yn llwyr neu'n rhannol, dylai'r Cyfarwyddwr weld y toriad terfynol o'r rhaglen gyfan neu, o leiaf y rhannau a gyfarwyddwyd ganddo/i, a dylid caniatáu iddo/i wneud sylwadau adeiladol, yn enwedig mewn perthynas â'r cyfranwyr.

23. Dylai'r Cyfarwyddwr, lle bynnag y mae'n bosib ac mewn cydweithrediad a'r Cynhyrchydd, allu parhau i arfer rheolaeth dros neu oruchwylio'r prosesau cynhyrchu terfynol (ond yn ddarostyngedig i unrhyw anghenion gan y Darlledwr sy'n comisiynu) gan gynnwys:

23.1 unrhyw ddewis pellach o gerddoriaeth (gan weithio gyda'r cyfansoddwr, os oes);

23.2 dewis effeithiau a'u lleoliad (gan weithio gyda'r golygydd sydd yn gosod y trac);

23.3 recordio'r adroddiad (cyfarwyddo'r adroddwr yn y recordiad);

23.4 cymysgu sain neu'r dyb;

23.5 effeithiau gweledol a graffeg;

23.6 teitlau & credydau (gan ddewis mewn cydweithrediad a'r Cynhyrchydd);

23.7 cywiriad lliw;

23.8 golygiad neu brint terfynol.

24. Yn gyffredinol y Cyfarwyddwr sy'n gyfrifol am sicrhau fod lluniau llonydd y cynhyrchiad ar gael ac ar amser.

25. Mae gan y Cyfarwyddwr yr hawl i gael ei gydnabod fel y Cyfarwyddwr ar sgrin yn unol â rheolau'r Darlledwr o ran credydau a hefyd fel yr ysgrifennwr lle bo'r Cyfarwyddwr hefyd wedi ysgrifennu'r geiriau a ddefnyddir gan yr adroddwr.

26. Mae gan y Cyfarwyddwr yr hawl i atal ei (h)enw rhag cael ei gynnwys yn y credydau dim ond lle'i f/bod yn anfodlon iawn a'r fersiwn terfynol.

CYHOEDDUSRWYDD A HYRWYDDIAD

27. Dylai'r Cynhyrchydd sicrhau y caiff cynrychiolwyr y wasg a chyhoeddusrwydd wybodaeth am y Cyfarwyddwr i'w defnyddio mewn pecynnau i'r wasg, datganiadau i'r wasg ac ar gyfer dangosiadau fel y cydnabyddir cyfraniad y Cyfarwyddwr yn y cam yma. Lle fo'n ymarferol, dylai'r Cynhyrchydd a chynrychiolwyr y wasg/cyhoeddusrwydd drafod rhannau perthnasol o'r broses gyhoeddusrwydd gyda'r Cyfarwyddwr ymlaen llaw.

TREULIAU A THRAFAELIO

28. Dylai treuliau fod yn deg a rhesymol a dylid eu talu'n unol â Chanllawiau Contractau Cyd Fforwm y Diwydiant ar gyfer Cyfarwyddwyr.

MOESEG, TEGWCH A CHYWIRDEB

MOESEG

29. Gan y tybia'r gynulleidfa fod rhaglen ffeithiol neu ddogfen yn wir neu'n gywir, dylai unrhyw raglen ffeithiol fod yn adlewyrchiad a gosodiad diffuant o realiti a gwirionedd. O'r herwydd mae'n rhaid iddo fod yn onest, deg a chywir.

30. Mae'n gyfrifoldeb ar y Cyfarwyddwr i sicrhau tegwch a chywirdeb. Er hynny mae'n gyfrifoldeb wedi'i rannu gyda'r Cynhyrchydd, yr Ymchwilydd/wyr, y Cwmni Cynhyrchu a'r Darlledwr, ac ni ellir ei ddiddymu gan y Cyfarwyddwr.

31. Yn gyffredinol mae Darlledwyr wedi cyhoeddi canllawiau neu godau ymarfer yn y maes. Dylai Cyfarwyddwyr ymgyfarwyddo a rhain a'u dilyn - yn enwedig, Côd Rhaglenni OFCOM (yr ITC gynt) Adran 2 (neu pa bynnag gôd arall a ellir ei gyhoeddi gan OFCOM o bryd i'w gilydd) a Chanllawiau'r BBC ar gyfer Cynhyrchwyr Penodau 2 & 3 (Gwerthoedd, Safonau ag Egwyddorion) a Phennod 13 (Materion mewn Rhaglenni).

TEGWCH I GYFRANWYR

32. Fel arfer y Cyfarwyddwr a'r tîm ymchwil sydd yn y sefyllfa orau i wybod os yw cyfrannwr neu farn mewn dadl yn cael ei gyflwyno'n gywir ac yn deg. Gall gwybodaeth Cyfarwyddwr, ac yn arbennig gwybodaeth y tîm ymchwil fod yn well na gwybodaeth Cynhyrchydd yn y maes hwn.

33. Ni ddylai'r Cyfarwyddwr na'r Cynhyrchydd ganiatáu cyfrannwr i gael ei g/chamliwio a/neu'u trin yn annheg, naill ai yn ystod y broses saethu neu olygu. Ni ddylai Golygu 'gwyrdroi neu gamliwio barn hysbys yr atebwr' (OFCOM). Dylid trin Cyfranwyr 'gyda gonestrwydd a chyda pharch. Ni ddylid gwneud iddynt deimlo'u bod wedi'u camarwain, twyllo na'u camliwio, cyn, yn ystod neu ar ôl y rhaglen, oni bai fod yna ddadl er lles y cyhoedd wrth ddelio a throseddwr neu weithgaredd anghymdeithasol' (BBC).

34. Dylai'r Cynhyrchydd bob amser ddiweddaru'r Cyfarwyddwr ar ddyddiadau darlledu a sicrhau fod y cyfranwyr yn cael eu hysbysu: 'Dylai Cyfarwyddwyr sicrhau fod cyfranwyr yn ymwybodol o'r dyddiad darlledu arfaethedig' (OFCOM).

CYWIRDEB FFEITHIOL

35. Y Cyfarwyddwr, ynghyd â'r Ymchwilydd/wyr a'r Cynhyrchydd, sydd yn gyfrifol am gywirdeb y cynnwys, gan gynnwys unrhyw ddarnau i gamera gan y Cyflwynydd.

36. Mae canllawiau Darlledwyr yn galw am 'barch at gywirdeb ffeithiol'. Ni ddylid caniatáu i adluniadau dramatig hyd yn oed 'wyrdroi'r ffeithiau hysbys'. 'Dylid ymchwilio i ymchwil ar gyfer pob rhaglen yn drylwyr a gwirio a chroeswirio ffeithiau.

37. Rhaid i Gynhyrchwyr roi'r pwysigrwydd dyledus i farn Cyfarwyddwyr ac ymchwilwyr gan eu bod fel arfer yn y sefyllfa orau i wybod os yw'r wybodaeth yn y rhaglen yn wir.

38. Yn arbennig, pan wneir newidiadau golygyddol hwyr ac anochel, dylai goblygiadau'r fath newidiadau gael eu trafod gyda'r Cyfarwyddwr neu, os nad yw ar gael, gyda'r Ymchwilydd.

39. Lle nad yw'r Cyfarwyddwr yn rhan o'r broses golygu mae'n bwysig y gwneir pob ymdrech fod y Cyfarwyddwr yn gwirio am gywirdeb ffeithiol.

40. Ni ddylai'r Cyfarwyddwr gamarwain y gwylwyr yn fwriadol naill ai'n uniongyrchol neu drwy resymiad heb gywiro'r rhesymiad hwnnw o fewn y rhaglen.

41. Yn olaf, mae gan Gyfarwyddwyr ac Ymchwilwyr yr hawl a'r ddyletswydd i wrthwynebu unrhyw gamdriniaeth canfyddedig o'u cyfranwyr neu o ystumiad ffeithiau.

CASGLIAD

42. Dylid defnyddio'r Côd hwn ochr yn ochr â'r Canllawiau ar Gontractau Cyfarwyddwyr a gyhoeddwyd gan Gyd Fforwm y Diwydiant ar gyfer Cyfarwyddwyr.

43. Bydd Cyd Fforwm y Diwydiant yn gyfrifol am adolygu a monitro'r defnydd a wneir o'r Côd hwn ac yn cytuno ar unrhyw ddatblygiadau neu ddiwygiadau.

 

CYD FFORWM Y DIWYDIANT AR GYFER CYFARWYDDWYR

Lluniwyd y Côd Ymarfer hwn gan Weithgor Statws Cyd Fforwm y Diwydiant ar gyfer Cyfarwyddwyr. Dylid ei ddefnyddio fel sail ar gyfer pob perthynas rhwng Cynhyrchwyr a Chyfarwyddwyr.

Mae'r sefydliadau canlynol yn aelodau o'r Fforwm ac wedi cymryd rhan yn y trafodaethau ar y Cod hwn.

Sefydliadau sy'n Cynrychioli Cyfarwyddwyr

The Directors Guild of Great Britain (DGGB)
Broadcasting, Entertainment, Cinematograph and Theatre Union (BECTU)
Directors' and Producers' Rights Society (1992) Limited (DPRS)
The Personal Managers' Association (PMA)

Darlledwyr/Cynhyrchwyr

Y Gorfforaeth Ddarlledu Brydeinig (BBC)
British Sky Broadcasting Limited (BSkyB)
Channel Four Television Corporation (C4)
Five Limited (C5)
ITV Network Limited (ITV)
Producers' Alliance for Cinema and Television (PACT)
Sianel Pedwar Cymru (S4C)
Teledwyr Annibynnol Cymru (TAC)